Zeytinyağı ve Sağlık

Bu sayfada, zeytinyağının bazı özellikleri ile sağlığa etkileri hakkında bilgiler yer almaktadır. Bu bilgilerin, bir kısmı basında yer alan, araştırmacılar, bilim ve tıp adamlarının açıklamalarından; önemli bir kısmı ise ciddi yabancı yayınlardan derlenmiştir.

• Zeytinyağının Önemi Nereden Geliyor?
• Sağlık Açısından Zeytinyağını Niçin Kullanmalı?
• 100 g. Sızma Zeytinyağındaki Besin Ögeleri
• Zeytinyağındaki Besin Ögeleri Nelerdir?
• Zeytinyağındaki Polifenollerin Antioksidan Etkinliğinin Sağlığa Yararlı Olduğu Alanlar
• Akdeniz Diyeti Hakkında
• İlginç Soru ve Cevaplar
• Türkiye'de Yaygın Yanlış Beslenme ve Kalp Hastalıklarına Etkisi 

Zeytinyağının Yağ Olarak Önemi Nereden Geliyor?

Sızma ve natürel zeytinyağı, herhangi bir kimyasal işlemden geçmeden üretildiği anda yiyebileceğiniz tek sıvı yağdır. Sebze ve yağlı tohumlardan elde edilen hemen hemen bütün diğer yağlar, fiziksel ve kimyasal koku giderme ve tad giderme işlemlerine tabi tutulurlar. Yani �rafine� edilirler. Aksi halde, yenemezler. Oysa, sızma zeytinyağı, zeytinin sıkılıp yağı çıkarıldığı andan itibaren yenebilir ve besin ögeleri bakımından diğer bütün yağlardan çok daha zengindir. Öte yandan, gerek salata ve kahvaltılıklarla çiğ yendiğinde, gerekse de yemeklerde kullanıldığında olağanüstü tadı ve lezzetiyle yemeğin zevkle yenmesini mümkün kılar.

Sağlık Açısından Zeytinyağını Niçin Kullanmalı?

• Zeytinyağı kolesterol içermez, kolesterol düzeyini indirmeye yardımcı olur. Kalp hastalığı riskini azaltır.
• A, D, K vitaminleri yönünden zengindir ve kanserle ilişkilendirilen serbest radikallere karşı savaşan antioksidanlar yönünden iyi bir kaynaktır.
• Kolesterolün oluşturduğu safra taşlarına karşı koruyucu bir rol oynar.
• Hazmı kolaylaştırır ve kolayca metabolize olur.
• İyi bir enerji kaynağıdır.
• Tekli doymamış yağ bileşeni yüksek doğal bir yağ olarak insulin kullanmayan diyabetlilere yararlı olabilir.

Zeytinyağındaki Besin Ögeleri

Vitamin E (Doğal bir antioksidan): Bir çorba kaşığı zeytinyağında - 1.6mg veya 2.3 IU
Bir çorba kaşığı zeytinyağı, E Vitamini için tavsiye edilen günlük miktarın %8�ini sağlar.

Vitamin K: En zengin K vitamini kaynakları yeşil, yapraklı sebzelerdir. Örneğin, bir tabak ıspanak önerilen günlük miktarın 4-5 katını içerir. Zeytinyağı gibi bitkisel yağlar ikinci en önemli kaynaktır.

Yağ Asitleri: Zeytinyağı, yağ asitleri, vitaminler, uçucu bileşenler, suda eriyen bileşenler ve mikroskopik zeytin parçacıklarından oluşan karmaşık bir bileşimdir. Temel yağ asitleri Oleik ve linoleik asitlerdir.
Oleik asit tekli doymamış yağlardandır ve zeytinyağının %55-85�ini oluşturur (Bafa Sızma Zeytinyağı�nda %75).
Linoleik asit çoklu doymamış yağlardandır, %3,5-21 arasındadır (Bafa Sızma Zeytinyağı�nda %8,4).
Yaklaşık %0-1,5 arasında bulunan Linolenik asit ise çoklu doymamış yağlardandır (Sızma zeytinyağında %0,9�un altında kalması gerekmektedir. Bafa Sızma Zeytinyağı�nda %0,6)

Antioksidanlar: Zeytinyağındaki polifenoller doğal antioksidanlardır. Antioksidanların güneşyanığını iyileştirmeden kolesterol ve kan basıncını (tansiyon) düşürmeye ve koroner hastalıklar riskini azaltmaya kadar pek çok önemli etkisi olduğu bilinmektedir. Zeytinyağının her 10 gramı, 5 mg kadar antioksidan içerirken, diğer bitkisel yağların pek çoğu hiç polifenol içermez.

Sızma Zeytinyağındaki Polifenollerin Antioksidan Etkinliğinin Şu Alanlarda Çok Olumlu Sonuçlar Verdiği Gözlenmiştir:

Damar Sertiği (Arterioskleroz). Okside olmuş düşük yoğunluklu lipoproteinler (LDL) insanda damar sertliği gelişmesine katkıda bulunur. Antioksidanların LDL modifikasyonunu önlediği kanıtlanmıştır. Akdeniz Diyetine, yararlı etkilerini, fenol (phenol) içeren bileşenlerinin eşsiz antioksidan özellikleri vermektedir denebilir.
Anti mikrobiyal Etkinlik. Zeytindeki polifenollerin Salmonella, Kolera, Stafilokoklar, Pseudomonalar ve Grip (Influenza) gibi bakterilerin gelişme hızını durdurduğu veya yavaşlattığı in vitro (laboratuvar ortamında) gösterilmiştir.
Kanser. Son araştırmalar zeytinyağında bol miktarda bulunan fenolik antioksidan içeriğin, kalın bağırsak ve meme patolojisiyle ilişkili reaktif oksijen türleri üzerinde kesin önleyici niteliğe sahip olduğunu göstermiştir.
Pasif Sigara İçiciliğinden Kaynaklanan Stres. Sigara dumanına maruz bırakılmış fareler üzerinde yapılan bir araştırma, polifenol içeren diyetin streste dramatik azalma ile birlikte koruyucu etkinliğini göstermiştir.
Cilt (Deri) Hasarı ve Işıktan Koruma. Güneş ışınları ve çevresel strese aşırı maruz kalmaktan kaynaklanan cilt hasarı, deri hücreleri tarafından üretilen serbest oksijenin yapı bozucu etkinliği ile ilişkilendirilmektedir. Zeytinyağının polifenol bileşenleri, kozmetik ve ilaç sanayiinde deri hasarını önleyici olarak kullanılan (tokoferoller gibi) geleneksel antioksidanlarla karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, polifenenollerin radikalleri yok etmede en yüksek etkinliğe sahip olduğunu göstermiştir.